Akustik EVA Şilte

Akustik EVA şilte, yüzer döşemenin yay katmanıdır. Beton döşeme ile şapın arasına serilen, 70 kg/m3 yoğunluğunda, kapalı hücreli, sarı bir köpük levhadır ve tek bir işi vardır: üst kattan gelen ayak sesinin, yani darbe sesinin yapıya girdiği yolu kesmek. Elit Acoustic olarak bu ürünü 2, 3, 4, 5 ve 10 mm kalınlıklarda, 1,5 m x 20 m rulolar halinde veriyoruz. Bu sayfada şiltenin fiziğini, sahada nerede işe yaradığını ve neyi yapmadığını olduğu gibi anlatıyoruz.

Ayak Sesi Kütleyle Değil, Yayla Kesilir

Üst komşunun adımı size havadan gelmez. Topuk döşemeye çarptığı anda enerji doğrudan betona girer, kirişten kolona yürür ve sizin tavanınızı bir hoparlör diyaframı gibi titreştirir. Yapının içine girmiş bir titreşimi, o yapıya ağırlık ekleyerek durduramazsınız; yolu fiziksel olarak kesmeniz gerekir.

Yüzer döşeme tam olarak bunu yapar. Şap, taşıyıcı betona hiçbir noktada değmeyecek biçimde elastik bir katmanın üzerine oturtulur. Ortaya bir kütle-yay sistemi çıkar: şap kütle, şilte yaydır. Sistemin kendi rezonans frekansının üzerindeki frekanslarda titreşim aktarımı hızla düşer, ayak sesi de büyük ölçüde bu bantta yaşar. Havadan yayılan sesin kurallarıyla darbe sesinin kuralları neden ayrıdır, konuyu ayrı bir yazıda anlattık.

Karşılaştırmanız Gereken Sayı Milimetre Değil, MN/m3

Şilte seçiminde neredeyse herkes kalınlığa bakar. Oysa bir yay katmanının performansını belirleyen büyüklük dinamik sertliktir; simgesi s', birimi MN/m3'tür ve düşük olması iyidir. Kütle-yay sisteminin rezonans frekansı kabaca f0 = 160 x karekök(s' / m') bağıntısıyla bulunur; burada m' şapın metrekaredeki kütlesidir. Denklem iki şeyi birden söyler: yay yumuşadıkça ve şap ağırlaştıkça rezonans aşağı iner, aşağı inen rezonans ise daha geniş bir bantta yalıtım demektir.

Kalınlık bu tabloda kendi başına bir erdem değil, sadece bir araçtır. Kapalı hücreli bir köpükte kalınlaşma, hücrelerin içindeki hava yastığını uzatarak dinamik sertliği düşürür; yani kalınlık ancak s'yi düşürdüğü ölçüde işe yarar. İki farklı ürünü milimetreyle karşılaştırmak yanıltıcıdır, MN/m3 ile karşılaştırmak doğrudur. Bu yüzden projeye giren şiltenin ölçülmüş dinamik sertlik değerini teknik föyde ve teklifte yazılı bildiriyoruz.

Sarı Köpüğün Kimliği: 70 kg/m3 ve Kapalı Hücre

Ürünümüz etilen vinil asetat esaslı, çapraz bağlı, kapalı hücreli bir köpüktür. Yoğunluğu 70 kg/m3, rengi sarıdır; 1,5 metre eninde ve 20 metre boyunda rulolar halinde gelir, bir rulo 30 metrekare yüzey kaplar. Kapalı hücre yapısı en somut avantajını nemde gösterir: gözenekleri birbirine açık olmadığı için su almaz, ıslanmaz, küf için besin ve nem tutmaz. Islak hacim altlarında, bodrum katlarda ve nem riski taşıyan zeminlerde lifli bir şiltenin taşıdığı ıslanma riskini taşımaz.

Yük tarafında da tabloyu net koyalım. Konutlarda hesaba giren hareketli yük 2 kN/m2 mertebesindedir; bu yoğunluk sınıfındaki kapalı hücreli EVA köpüklerin taşıma kapasitesi bunun kat kat üzerindedir, dolayısıyla şap altında ani bir çökme beklenmez. Buna karşılık hiçbir elastik katman için "yıllar içinde hiç oturmaz" denemez; kalıcı oturma ve sünme davranışı yoğunluğa, şap kalınlığına ve yüke bağlıdır. Projenize giren ürünün bu değerlerini föyle birlikte gönderiyoruz.

Bu Şilte Ses Emmez, Odanın Yankısına Dokunmaz

Piyasada sık duyulan bir iddia, EVA köpüğün ses dalgalarını emerek yayılmalarını engellediğidir. Bu doğru değildir ve düzeltmek bizim işimiz. Ses emilimi gözenekli, açık hücreli malzemelerin işidir: ses dalgası gözeneklerin içine girer, sürtünmeyle ısıya döner ve söner. Kapalı hücreli bir köpükte o gözenekler birbirine açık değildir; dalga içeri giremez. Üstelik şilte, şapın ve kaplamanın altında kalır, odanın hava hacmiyle hiç temas etmez. Bir malzeme, ses alanını hiç görmüyorsa o odanın yankısını da değiştiremez.

Yani bu ürün ses emici değildir; oda içindeki yankıyı azaltmaz, çınlama süresini kısaltmaz. Bu bir eksiklik değil, iş bölümüdür. Odanın içi de sorunsa çözüm ayrı bir katmandadır: duvar ve tavanda gözenekli emiciler kullanılır. Yankı ve konuşma anlaşılabilirliği için akustik duvar panellerimiz devreye girer; şilte ise ayağın altındaki yolu keser. İki işi tek malzemeye yaptırmaya çalışmak, iki işi de yarım bırakmaktır.

Yönetmelik Ne İstiyor: Üst Kattan Gelen Ses İçin 54 dB

Türkiye'de yeni yapılan binalar Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik kapsamındadır ve en az C akustik performans sınıfını tutturmak zorundadır. Konutlarda üst kattaki komşu daireden gelen darbe sesi için sınır, sahada ölçülen L'nT,w değerinin 54 dB'yi aşmamasıdır. Okul, otel, hastane ve ofis gibi yapılarda da benzer bir sınır vardır; üstte spor salonu ya da teknik hacim gibi ağır darbe üreten bir mekan varsa sınır 48 dB'ye kadar sıkılaşır.

Burada bir gösterge tuzağı var, çünkü piyasada iki farklı sayı sürekli birbirine karışıyor. Şiltenin katalog değeri olan ΔLw bir iyileştirme miktarıdır, büyük olması iyidir. Binanın ölçülen değeri olan L'nT,w ise sesin ne kadar geçtiğini gösterir, küçük olması iyidir. Bu ikisi ters yönlü okunur ve karıştırıldığında ortaya fiziksel olarak imkansız reklam sayıları çıkar. Biz sayfada uydurma bir dB değeri vermiyoruz: döşemenizin kütlesini, mevcut kesitinizi ve hedef sınıfı alıp gereken katmanı keşifte hesaplıyor, beklenen sonucu raporla veriyoruz.

Şilteyi Serdiniz, İş Daha Bitmedi

Yüzer döşemede sahayı belirleyen şey malzemenin kendisi değil, süreklilik ve ayrıklıktır. İngiltere'de yapılan saha testlerinde standardı tutturamayan yüzer şapların üçte ikisinde kök neden aynı çıkmıştır: şap bir yerinden taşıyıcı yapıya değmiştir. Tek bir temas noktası, kurduğunuz yay sistemini kısa devre eder ve döşemeyi yalıtımsız haline geri döndürür. Ayrıştırmanın neden bu kadar belirleyici olduğunu ayrı bir yazıda ele aldık.

Bu yüzden montajda dört kural pazarlık dışıdır. Kenar şeridi: şap duvara, sıvaya, süpürgeliğe ve kapı eşiğine hiçbir noktada değmemeli, çevre şeridi kesintisiz dönmeli ve kaplama bittikten sonra kesilmelidir; "düzgün görünsün" diye erken kesilen şerit, tüm sistemi iptal eder. Süreklilik: rulolar yaklaşık 15 cm bindirilir ve ekleri bantlanır. Ayırıcı film: şiltenin üzerine polietilen örtü serilir, böylece çimento şerbeti derzlerden sızıp betonla şap arasında sert bir köprü kuramaz. Tesisat: borular ve kablolar şiltenin altına, tesviye tabakasının içine gömülür; yerden ısıtma boruları ise şapın içinde kalır, çünkü onlar şapla birlikte yüzer. Bu detayları uygulama ekibimizle biz kuruyoruz.

Şap Altı mı, Parke Altı mı: Kalınlığı Kullanım Belirler

Aynı ürünün iki ayrı işi var ve kalınlık bu ayrımdan çıkıyor. 10 mm, üzerine şap dökülen gerçek yüzer döşeme kurgusu içindir; şapın kütlesi ile şiltenin yayı birlikte çalışır ve sistemin asıl kazancı buradan gelir. 2 ile 5 mm arası ise laminat, parke ve benzeri yüzen kaplamaların altına serilir; burada üstte şap kütlesi yoktur, dolayısıyla beklenecek kazanç da daha ölçülüdür. Bu, ince şiltenin işe yaramadığı anlamına gelmez; tadilatta kot yükseltemediğiniz, şap dökemediğiniz durumlarda kaplama altına serilen ince bir elastik katman gerçek ve hissedilir bir fark yaratır.

Yanlış olan, ikisini aynı beklentiyle satın almaktır. Kot müsaitse ve hedefiniz yönetmelik sınıfını tutturmaksa 10 mm ve şaplı kurgu konuşulur. Kot müsait değilse, ince kesitle elde edilebilecek en iyi sonucu hedefleriz ve bunu baştan söyleriz. Hangi kalınlığın hangi sonucu vereceğini mevcut döşemenizi görüp hesaplıyoruz.

Bu Şilteyi Ne Zaman Seçmelisiniz?

EVA şilte, nemin ve ince kesitin birlikte konuştuğu yerlerde en güçlü seçenektir. Islak hacim altı, bodrum, zemin kat ve nem riski taşıyan döşemelerde kapalı hücre yapısı belirleyici bir avantajdır. Tadilatta kot kazanamadığınız, kaplama altına birkaç milimetre sığdırmanız gereken işlerde de bu ürün doğru adrestir. Makine altı titreşim sönümlemede, kompresör ve jeneratör kaidelerinde elastik ve suya duyarsız bir katman gerektiğinde yine bu köpüğe geliyoruz; endüstriyel titreşim kurgularında yükü ve doğal frekansı ayrıca hesaplıyoruz.

Bunun yanında kalın kesite yeriniz varsa, ağır yük taşıyan ticari zeminlerde ya da hedefin çok düşük bir rezonans frekansı olduğu projelerde kalın kauçuk granül ve lifli şilte aileleri daha düşük dinamik sertliğe iner. Bunlar da bizim ürün ailemizde yer alıyor ve gerektiğinde onları öneriyoruz; seçim ürünün iyisi kötüsü değil, kesit, yük ve nem üçlüsünün hangi noktada kesiştiğidir. Ayak sesi tarafını değil de komşuya geçen konuşma ve müzik sesini konuşuyorsanız, orada kütle katmanı gerekir; ağır ses bariyeri ürünümüz o iş içindir.

Ölçüyü ve Katmanı Keşifte Kuruyoruz

Bir şiltenin binada kaç desibel kazandıracağını web sayfasından vaat etmiyoruz, çünkü dürüst cevap sizin döşemenize bağlı: mevcut betonun kalınlığı ve kütlesi, üstüne gelecek şapın ağırlığı, kenar detaylarının ayrıklığı ve yan yollar. Aynı şilte, iyi kurulmuş bir kesitte sınıf atlatır, köprülenmiş bir kesitte hiçbir şey yapmaz.

Yaptığımız iş şu: mekanı yerinde geziyoruz, mevcut döşemeyi ve hedef sınıfı belirliyoruz, gereken kalınlığı ve dinamik sertliği hesaplıyoruz, katman dizilimini kenar şeridi ve ayırıcı filmle birlikte çiziyoruz, metraj ve fireyi çıkarıp teklifte yazılı veriyoruz. İsteyen projelere malzeme numunesini yolluyoruz. Şartnamenizde yanma davranışı belgesi aranıyorsa, ürüne ait geçerli raporu proje dosyasına ekleyerek iletiyoruz. Zemin ses yalıtımı kurgusunun tamamını konuşmak isterseniz bize yazın.